Is schoolstress onvermijdelijk?

‘We merken dat kinderen last hebben van stress, veel stress. Maar hoeveel kinderen precies last hebben van die prestatiedruk weten we niet.’ zegt professor Frans Feron van de Universiteit in Maastricht. Zijn onderzoek naar stress bij kinderen (Early Life Stress) richt zich op prestatiedruk op school, de (sport)club en thuis. Dit kan leiden tot oververmoeidheid, slecht slapen, buikpijn, hyperventileren en zelfs depressies. 

iStock-469970618-1024x683.jpg

Fleur raakte al op haar negende overspannen, en ze is zeker niet de enige. Malou Petter van het NOS jeugdjournaal ging op bezoek bij Fleur (12 jaar), zij liep twee jaar geleden helemaal vast. Het begon bij Fleur met hard werken. Teleurstelling als er iets niet lukte en dan toch nog maar wat harder werken om het goed te maken. "Ik ging steeds vroeger opstaan, soms al om 06.00 uur, zodat ik om 08.00 uur klaarstond om naar school te gaan." Fleur raakte overspannen. Ze was toen nog maar 9 jaar. Intussen gaat het beter.

Maar wat haar is overkomen, overkomt steeds meer kinderen, zegt het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ). Directeur Frans Pijpers vindt dat het belangrijk is dat kinderen leren omgaan met stress.’ Maar hoe doe je dat?

In een TEDxtalk praat Kira Willey over hapklare mindfulness vormen waarmee je op een eenvoudige manier rust en focus kunt brengen in de schoolklas. “Bite-Sized Mindfulness: short kid friendly practises - when done consistently - can be a powerful tool to help our kids lead healthier, happier lives.” Ze zijn eenvoudig om te doen. Kosten nauwelijks tijd. En ze zijn gratis.

Willey ziet Bite-sized mindfulness niet alleen als een aparte onderdeel van het lesprogramma maar wil juist korte, hapklare aandachtsoefeningen gebruiken als begin- en eindpunt van ieder lesonderdeel. Zo volgen de kinderen een speelse ademhalingsoefening van 2 minuten voordat ze beginnen met de rekenles. Dit zorgt ervoor dat ze geconcentreerd, beheerst en aanwezig zijn in de les en tegelijkertijd meer respect hebben voor de andere kinderen in de klas, aldus Willey.

Hapklare mindfulness bestaat drie elementen: kort, kindvriendelijk en passend in de onderwijspraktijk. Kort, omdat leraren geen tijd hebben nog meer te gaan doen. Gelukkig zijn oefeningen van 1 minuut genoeg om rust te brengen. Kindvriendelijk betekent dat het gewoon, makkelijk en leuk kan. In de klas. Zonder moeilijke woorden, kussens of wierook. Met kinderen van elke leeftijd. Op een leuke, speelse manier gebracht.

En passend in de onderwijspraktijk. Wat betekent dat het aansluit op wat er al gebeurt. Kies momenten van de dag waar aandachtsoefening goed aansluit op behoeftes. En doe het consistent. Begin elke dag met 1 minuut stil luisteren om een kalm en positief beginpunt van de schooldag te markeren. Doe een positieve gedachte-oefening voorafgaande aan een groepsgesprek. Kortom, sluit aan op bestaande lesonderdelen waarin concentratie en stilte van belang zijn.