Luistercirkels

“Real dialogue is where two or more people become willing to suspend their certainty in eachothers presence” zegt David Bohm. Deze beroemde natuurkundige is pleitbezorger voor een gespreksvorm waarin we ons bewust worden van de moeilijkheden in verbale communicatie. De Bohm dialoog heeft geen agenda en schept daarmee een ‘free space’ waarin iets nieuws kan gebeuren. Deze dialoogvorm ondersteunt de onzekere en kwetsbare verkenning van wat we samen kunnen denken en delen.

Het verlangen naar betere gesprekken waarin dieper wordt geluisterd speelt niet alleen in de wetenschap. Ook in het ‘gewone’ maatschappelijke leven bestaat een behoefte om zonder meteen ‘te weten’ naar elkaar te kunnen luisteren. Te meer omdat in ons huidige culturele ecosysteem de luisteraar met uitsterven is bedreigd.

Gelukkig faciliteert Paula Kolthoff luistercirkels bij complexe of innovatieve processen. In deze opzet begeleidt zij de gespreksdeelnemers in het dieper luisteren en ziet erop toe dat iedereen vanuit eigen ervaringen spreekt en niet om elkaar te overtuigen. Er is daardoor minder of geen plaats voor oppervlakkige discussies of losse meningen.

“Als luisteraar ben je in een luistercirkel met volle aandacht aanwezig bij de spreker, terwijl je tegelijk opmerkt wat er in jezelf om gaat. Je kan pas werkelijk horen wat iemand zegt als je tijdelijk je eigen mening, associaties en gedachten parkeert. Het opschorten van je eigen mening geeft de mogelijkheid om open te staan voor nieuwe perspectieven. Luisteren creëert een leerervaring.”

Zowel luistercirkels als de Bohm dialoog herinneren ons eraan dat we afspraken kunnen maken over hoe we met elkaar in gesprek gaan. Dat het de moeite is om eenvoudige spelregels gezamenlijk expliciet te maken voorafgaande aan het gesprek. Dat we het gesprek kunnen begeleiden om ervoor te zorgen dat we elkaar werkelijk horen en zien. Deze vormen versterken de eenheid en betrokkenheid van een groep om oprecht naar elkaar te luisteren.

Dit is niet alleen goed voor het gesprek maar ook goed voor de wereld waarin we leven. Zoals David Bohm zegt. “If we are to live in harmony with ourselves and with nature, we need to be able to communicate freely in a creative movement in which no one permanently holds to or otherwise defends his own ideas.”