Herkleurde foto van Charles Darwin.

Herkleurde foto van Charles Darwin.

Betekent stilte je mond houden? Het ssst! van een boze leraar in de klas? Een prikkelgevoeligheid voor geluid en herrie? Of is stilte juist liefdevol en relationeel? Zonder oordeel en spontaan van karakter? Maakt stilte echte verbinding met anderen mogelijk? Of ervaren we stilte vooral van binnen? Een volledig aanwezig zijn in het moment? Waarschijnlijk is stilte voor iedereen anders. Niet te vangen één definitie. Stilte is woordeloos en toch heel belangrijk. In onze blogs onderzoeken we de waarde van stilte en aandachtigheid. Daarin maken we onderscheid in ruimtelijke stilte, sociale stilte en innerlijke stilte.

 
 

de waarde van stilte

01 Ruimtelijke STILTE

 
Screen+Shot+2019-03-02+at+13.20.21.jpg
 

hard geluid is nog geen herrie

“De betekenis van herrie is voor iedereen anders. Een stadsbewoner maalt niet op een passerende trams, terwijl iemand op het platteland zich al kan ergeren aan een de buurman die op zondagochtend het gras maait.” Tjeerd Andringa is geluidswetenschapper. Hij wijst erop dat geluidshinder in de stad niet gaat over wetenschappelijke metingen maar over betekenis en beleving. Door afwisselend ruimte te scheppen voor zowel levendigheid als ontspanning voorkom je een uniforme geluidsdeken waarin niemand zich echt thuis voelt.

Elke ruimte vraagt om een goede compositie. Een ruimtelijke evenwichtigheid waarin afwisselend zowel druk als verstild, snel als vertraagd, een natuurlijke plek krijgen.

Hoe schep je stille en rustige plekken in een open kantoorplan? Wat kunnen akoestische ingrepen betekenen voor de ervaring van rust in de ruimte? Heeft de drukke binnenstad ook stille plekken nodig? Hoe kun je een ruimte zo inrichten dat je je creativiteit en open blijft voelen?

Deze vragen brengen het gesprek opgang over de waarde van stilte in de ruimte. Om zo oog te krijgen voor de juiste ruimtelijke compositie waarin een natuurlijk en evenwichtige afwisseling ontstaat tussen praten en verstilling, werken en ontspanning & samen en alleen zijn.

De waarde van stilte

02 Sociale STILTE

 
* Foto van Project Void. Door fotograaf Dick Hardy. Rotterdam.

* Foto van Project Void. Door fotograaf Dick Hardy. Rotterdam.

 

Sociale relaties spelen een belangrijk rol in onze beleving van stilte. De aanwezigheid van ‘anderen’ kan gevoelens van onrust, stress en ongemak veroorzaken. Maar de verbinding tussen mensen kan juist ook het gevoel van stilte, aanwezigheid en rust versterken.

Ongemakkelijke stilte

Samen stil zijn kan behoorlijk pijnlijk zijn. Het niets te zeggen hebben tijdens een eerste ontmoeting maakt dat we zenuwachtig op onze stoel gaan schuifelen en veel te zelfbewust worden van het moment. ‘Er komt een dominee voorbij’ zeggen we dan maar gauw om de stilte te doorbreken. Maar ook kan zwijgen een bewuste strategie zijn. Een manier om ongemak bij de ander op te roepen en daarmee je eigen status en machtspositie te vergroten.

Harmonie

Harmonie betekent samenvoeging. Door de juiste verhouding van delen of momenten van een geheel in relatie te brengen, ervaren we de samenwerking als mooi, evenwichtig en goed. In de muziek spreken we van consonantie of samenklank. Een combinatie van twee tonen die in eenheid resoneren, wordt door ons gehoor als aangenaam of rustig wordt ervaren. Een ander woord voor deze ervaring van harmonie is vrede.

de waarde van stilte

03 Innerlijke stilte

 
000+stilte+afgeleideaandacht.jpg
 

Innerlijke stilte heeft veel te maken met onze aandacht. Een gevoel dat we volledig aanwezig zijn en de aandacht kunnen richten op het hier en nu. Niet meteen afgeleid door geluiden, mensen en gedachtes.

Voortdurend afgeleide aandacht

We telefoneren tijdens het rijden en zitten bij het eten te sms’en onder de tafel. Voortdurend Afgeleide Aandacht gaat om een kunstmatig gevoel van constante crisis, een gevoel dat je leeft in een wereld die permanent aanstaat. “Je opnieuw leren concentreren is een van de grootste uitdagingen van onze tijd.” zegt schrijver Alain de Botton. “Stil gaan zitten en nadenken, zonder te bezwijken voor het onrustig reiken naar een of ander elektronisch apparaat, is ons bijna onmogelijk geworden.”

Flow

Het gaat als vanzelf. Ik ga helemaal op in het moment. Ben mezelf even vergeten.’ Flow heeft vele eigenschappen. Iedereen kent dit prettige gevoel waarin je volledig opgaat in je bezigheden. Flow refereert aan een mentale toestand waarin de aandacht als vanzelfsprekend meebeweegt en betrokken is op het moment. Een zijnstoestand waarin het denken over gisteren en morgen heeft plaats gemaakt voor een innerlijke stilte vol bewuste aanwezigheid en energie.